Czy w Lizbonie jest bezpiecznie? Na co uważać i jak się zachować

Lizbona uchodzi za jedno z najbezpieczniejszych europejskich miast, jednak warto zachować czujność w zatłoczonych miejscach i środkach komunikacji. Drobne kradzieże się zdarzają, zwłaszcza w turystycznych dzielnicach. Wystarczy kilka prostych zasad, by uniknąć nieprzyjemnych sytuacji i spokojnie cieszyć się pobytem.

Czy w Lizbonie jest bezpiecznie dla turystów?

Lizbona jest jednym z najbezpieczniejszych dużych miast Europy dla turystów, co potwierdzają coroczne rankingi Numbeo czy Safe Cities Index, gdzie wskaźnik przestępczości utrzymuje się tu na średnim lub niskim poziomie. Zachowania kryminalne wobec odwiedzających występują głównie w formie drobnych kradzieży i kieszonkowych oszustw, szczególnie w zatłoczonych miejscach turystycznych, takich jak Baixa, Bairro Alto, okolice dworców Cais do Sodré oraz na trasach historycznych tramwajów 28 i 15.

Policja i służby porządkowe są obecne na najważniejszych szlakach turystycznych, a monitoring uliczny obejmuje większość ścisłego centrum. Z danych publikowanych przez Câmara Municipal de Lisboa wynika, że liczba zgłoszeń przestępstw wobec turystów jest porównywalna lub niższa niż w innych stolicach Europy Zachodniej – w 2023 roku zgłoszono nieco ponad 1,3 tysiąca incydentów przy ponad 11 milionach wizyt turystów.

Szczególną ostrożność należy zachować w nocy, podczas wydarzeń masowych oraz w zatłoczonych środkach komunikacji miejskiej. Wskaźnik przestępstw z użyciem przemocy wobec turystów pozostaje niezwykle niski – większość zgłoszonych przypadków to kradzieże bezkontaktowe i niegroźne incydenty. Turystom nie zaleca się noszenia dużych ilości gotówki i pozostawiania wartościowych przedmiotów bez nadzoru, co pozwala znacząco zminimalizować ryzyko.

Poniżej znajduje się porównanie statystyk bezpieczeństwa Lizbony z innymi popularnymi stolicami europejskimi (dane za 2023 rok na 100 000 mieszkańców):

Tabela pokazuje, że Lizbona wypada korzystniej od Paryża, Barcelony czy Rzymu jeśli chodzi o poziom ogólnej przestępczości oraz bezpieczeństwo turystów. W praktyce oznacza to, że miasto można uznać za bardzo bezpieczne, pod warunkiem zachowania podstawowych zasad ostrożności.

Na co uważać podczas zwiedzania Lizbony?

Podczas zwiedzania Lizbony trzeba uważać na tłumy, zwłaszcza w popularnych dzielnicach, takich jak Baixa, Alfama i okolice Praça do Comércio. To właśnie tam najczęściej zdarzają się przypadki drobnych kradzieży kieszonkowych, szczególnie w zatłoczonych tramwajach (na przykład słynna linia 28), windach miejskich oraz przy wejściach do atrakcji turystycznych.

Warto być wyczulonym na osoby próbujące zagadywać, oferujące „bransoletki szczęścia”, wycieczki lub proponujące pomoc przy bankomatach – takie sytuacje są typowym sposobem na odwrócenie uwagi przez oszustów. Lepiej nie przyjmować ulotek, oferowanych prezentów i nie wdawać się w niepotrzebne rozmowy z nieznajomymi, którzy mogą w ten sposób celowo angażować uwagę swojej ofiary.

Na ulicach należy uważać na śliskie lub nierówne chodniki, w szczególności podczas spacerów po stromych uliczkach Alfamy czy Bairro Alto. Tradycyjne lizbońskie płytki chodnikowe (calçada portuguesa) prezentują się bardzo ładnie, ale po deszczu potrafią być wyjątkowo śliskie, co może łatwo skończyć się upadkiem.

Przydatna jest także znajomość lokalnych zwyczajów dotyczących pieszych – kierowcy często nie przepuszczają na przejściach, mimo obowiązujących przepisów. Przechodząc przez jezdnię, trzeba zachować ostrożność, obserwować przejeżdżające pojazdy i nie polegać jedynie na sygnalizacji świetlnej.

Szczególnie w nocy, w turystycznych dzielnicach, rośnie liczba osób pod wpływem alkoholu oraz drobnych przestępstw, takich jak kradzieże telefonów czy portfeli. W tych godzinach lepiej unikać ciemnych, bocznych uliczek i nie afiszować się z wartościowymi rzeczami.

Jakie są najczęstsze zagrożenia i oszustwa w Lizbonie?

Najczęstszym zagrożeniem dla turystów w Lizbonie są kradzieże kieszonkowe, szczególnie w centrum miasta, w okolicach Praça do Comércio, Rossio, Bairro Alto oraz podczas jazdy tramwajami, zwłaszcza słynną linią 28. Przestępcy najczęściej działają w tłumie, wykorzystując chwilę nieuwagi podróżnych i zatłoczone miejsca.

W Lizbonie dość powszechne są oszustwa związane z fałszywymi zbiórkami, podstępnym „wręczaniem” bransoletek na ulicy czy oferowaniem rzekomo korzystnych kursów wymiany walut poza oficjalnymi kantorami. Spotykane są także próby nakłonienia turystów do podpisania petycji, które kończą się żądaniem opłaty.

Wadliwe liczniki w taksówkach lub jazda bez ich włączenia to kolejny sposób na wyłudzenie pieniędzy — problem ten występuje przede wszystkim przy kursach spod atrakcji turystycznych i lotniska. Niektórzy kierowcy taksówek stosują zaniżone taryfy podczas krótkich przejazdów, żądając znacznie wyższych kwot niż wynika to z cennika.

Popularnym zagrożeniem są próby sprzedaży podróbek lub nielegalnych substancji, głównie w najbardziej uczęszczanych punktach miasta. Oszuści podchodzą do turystów i oferują domowe wyroby lub nieoryginalne bilety wstępu, licząc na brak znajomości cen i miejscowych realiów.

Oprócz klasycznych oszustw ulicznych pojawiają się także przypadki działań nieuczciwych właścicieli apartamentów lub mieszkań wynajmowanych przez internet. Zgłaszano sytuacje pobierania „depozytów” za lokal, który nie istniał, lub zastępowania go innym, o dużo niższym standardzie niż na zdjęciach. Korzystanie ze sprawdzonych portali i oficjalnych punktów obsługi znacznie ogranicza ryzyko takich problemów.

Jak zachować się w niebezpiecznych sytuacjach w Lizbonie?

W przypadku zetknięcia się z niebezpieczną sytuacją w Lizbonie, w pierwszej kolejności należy zachować spokój i nie prowokować sprawców – szczególnie podczas prób kradzieży. Zawsze należy unikać gwałtownych reakcji, nie wdawać się w rozmowy z agresywnymi osobami, a telefon lub portfel oddać bez oporu, jeśli wymaga tego sytuacja zagrożenia.

W sytuacji napotkania oszustwa lub wyłudzenia – np. podczas zbyt nachalnych propozycji „pomocy” lub sprzedaży – należy szybko przerwać kontakt, nie podawać danych osobowych ani nie wyjmować pieniędzy. W przypadku uporczywego zaczepiania natychmiast skierować się w stronę zatłoczonych miejsc lub wejść do najbliższego sklepu, hotelu lub stacji metra.

Jeśli dojdzie do poważniejszego incydentu – kradzieży, napaści lub innego przestępstwa – należy niezwłocznie powiadomić lokalną policję (Polícia de Segurança Pública lub Guarda Nacional Republicana), dzwoniąc na numer alarmowy 112. Bardzo pomocne jest sporządzenie krótkiego opisu zdarzenia i wyglądu sprawcy, a także zanotowanie ew. numerów tablic rejestracyjnych lub szczegółów miejsca zdarzenia.

Czy Lizbona jest bezpieczna nocą?

Lizbona uchodzi za stosunkowo bezpieczne miasto nocą w porównaniu z innymi europejskimi stolicami, jednak nie brakuje incydentów, które powinny zwracać uwagę turystów po zmroku. Z danych portugalskiej policji PSP wynika, że liczba poważnych przestępstw z użyciem przemocy po zmroku pozostaje na niskim poziomie, natomiast wzrasta ilość drobnych kradzieży, szczególnie w pobliżu atrakcji turystycznych oraz w dzielnicach Bairro Alto, Cais do Sodré i Alfama, gdzie skupia się nocne życie miasta.

Największe zagrożenie nocą stanowią kieszonkowcy oraz osoby próbujące sprzedać fałszywe używki lub wciągnąć turystów w drobne oszustwa na ulicach i placach. Policja regularnie patroluje główne ulice i okolice klubów, jednak w zatłoczonych miejscach – szczególnie podczas nocnych imprez czy koncertów – odnotowuje się wzmożoną aktywność przestępczą. Największa liczba zgłaszanych incydentów przypada na godziny między 23.00 a 3.00 w piątki i soboty.

W niektórych rejonach centrum, takich jak okolice Praca do Martim Moniz, Intendente czy stacje metra Anjos i Chelas, notuje się wyższy współczynnik drobnych przestępstw nocnych – szczególnie wobec turystów podróżujących samotnie lub w stanie nietrzeźwości. Unikanie spacerów słabo oświetlonymi i bocznymi uliczkami, a także parków i placów poza głównym szlakiem, znacząco ogranicza ryzyko – szczególnie w miejscach, gdzie nadzór policyjny jest ograniczony. Kamery miejskie obejmują główne place i ulice, jednak nie rejestrują obszarów peryferyjnych oraz niektórych ciemnych zaułków starego miasta.

Nocna taksówka i oficjalne usługi ride-sharingowe są uznawane za bezpieczne, natomiast korzystanie z nieoznakowanych pojazdów lub propozycji podwiezienia od nieznajomych wiąże się ze wzrostem ryzyka. Na terenach popularnych wśród turystów po zmroku pojawia się również więcej fałszywych przewodników, którzy mogą oferować nieoficjalne wycieczki, a także próbować namówić na zakup nieistniejących biletów lub wstępów. Dobrze zadbać o podstawowe środki ostrożności: nie eksponować cennych przedmiotów, zachować czujność podczas korzystania z bankomatów oraz unikać odosobnionych lokalizacji nawet w śródmieściu.

Jak dbać o swoje rzeczy i bezpieczeństwo w komunikacji miejskiej?

W komunikacji miejskiej w Lizbonie najczęstszym zagrożeniem są kradzieże kieszonkowe, zwłaszcza w popularnych tramwajach, takich jak numer 28, oraz w zatłoczonych autobusach i metrze. Zaleca się noszenie plecaka lub torebki z przodu ciała i zamkniętej na zamek, a wartościowe przedmioty, jak telefony, portfele i dokumenty, przechowywać głęboko i unikać trzymania ich w dostępnych, otwartych kieszeniach.

Podczas korzystania z transportu publicznego dobrze jest też unikać wyjmowania cennych rzeczy w tłumie – przyciąga to uwagę złodziei, którzy nierzadko działają w grupie, symulując tłok lub zamieszanie podczas wsiadania i wysiadania. Bilety trzeba kupować wyłącznie w oficjalnych automatach lub kioskach, aby nie paść ofiarą oszustwa i nie nabyć fałszywych wejściówek od przypadkowych sprzedawców.

Szczególną czujność należy zachować przy przystankach końcowych i w godzinach szczytu, gdy poziom zagrożenia wzrasta. Należy także uważać w sytuacjach, gdy ktoś próbuje nawiązać nieoczekiwany kontakt fizyczny lub zagaduje w sposób nachalny. W przypadku podejrzenia kradzieży należy natychmiast poinformować kierowcę, konduktora lub skorzystać z pomocy policji turystycznej dostępnej w głównych punktach komunikacyjnych miasta.

Dla własnego bezpieczeństwa i zmniejszenia ryzyka warto też monitorować otoczenie oraz korzystać z portfeli z blokadą RFID, co utrudnia kradzież danych z kart zbliżeniowych. Samotne podróżowanie nocą lepiej ograniczyć do oznakowanych linii komunikacyjnych i unikać pustych wagonów oraz przystanków w mniej uczęszczanych dzielnicach.

Gdzie unikać spacerów w Lizbonie po zmroku?

Najbardziej zalecaną praktyką po zmroku w Lizbonie jest unikanie samotnych spacerów w okolicach dzielnic Martim Moniz, Intendente i Cais do Sodré, gdzie według statystyk lokalnej policji odnotowuje się więcej przypadków drobnych przestępstw, w tym kradzieży i napadów. Szczególnej ostrożności wymagają rejony wokół dworca Santa Apolónia oraz niektóre mniej uczęszczane uliczki Bairro Alto, gdzie można natknąć się na osoby próbujące sprzedać narkotyki lub grupy osób pod wpływem alkoholu.

Zdecydowanie odradza się poruszanie się po zaułkach i podwórkach Alfamy oraz stromych schodach prowadzących od centrum w kierunku wzgórza zamkowego – zwłaszcza poza głównymi trasami turystycznymi. Nieoświetlone przejścia oraz okolice parków, takich jak Jardim do Torel lub Jardim Botto Machado, po zachodzie słońca mogą być miejscem działalności kieszonkowców, co potwierdzają raporty miejskiej Guardy Nacional Republicana.

Warto zwracać uwagę na podane niżej miejsca, które są wskazywane przez mieszkańców oraz w policyjnych komunikatach jako potencjalnie niebezpieczne po zmroku:

• Stacje metra Martim Moniz i Intendente wraz z przyległościami
• Rejony wokół Praça do Chile i Avenida Almirante Reis
• Okolice dworców kolejowych Santa Apolónia i Rossio
• Tyły dzielnicy Cais do Sodré, szczególnie boczne uliczki
• Nieoświetlone ścieżki Alfamy oraz wzgórza Graça

W tych lokalizacjach częściej dochodzi do napadów, aktów wandalizmu, a także prób wyłudzeń i kieszonkowych kradzieży. Policja i miejscowe organizacje turystyczne zalecają korzystanie tutaj wyłącznie z dobrze oświetlonych i ruchliwych szlaków, najlepiej w grupie lub taxi.

Jakie zasady bezpieczeństwa warto znać przed podróżą do Lizbony?

Przed podróżą do Lizbony dobrze jest poznać podstawowe zasady bezpieczeństwa zarówno w codziennym poruszaniu się po mieście, jak i na wypadek sytuacji awaryjnych. Zaleca się mieć przy sobie kopię dokumentów tożsamości, a oryginały przechowywać w bezpiecznym miejscu, np. hotelowym sejfie – kradzieże kieszonkowe stanowią tu najczęstsze zagrożenie według danych portugalskiej policji PSP. Bezwzględnie należy unikać pozostawiania cennych rzeczy w samochodzie lub w widocznych miejscach na ulicy, w szczególności w okolicach atrakcji turystycznych oraz głównych placów, takich jak Rossio czy Praca do Comercio.

Przygotuj również listę najważniejszych numerów alarmowych i adresów, w tym lokalnego oddziału polskiej ambasady, policji (112) oraz najbliższego szpitala. Zdecydowanie zaleca się wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia podróżnego obejmującego zarówno leczenie, jak i nagłe wypadki; koszty hospitalizacji dla cudzoziemców mogą być wysokie, jeśli nie posiada się Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Opłaca się także sprawdzić przepisy dotyczące korzystania z taksówek i lokalnych aplikacji transportowych – najlepiej zamawiać przejazdy tylko przez oficjalne aplikacje takie jak Bolt czy Uber, aby uniknąć oszustw ze strony nieautoryzowanych przewoźników.

Jeśli planujesz płacić kartą, najbezpieczniej korzystać z terminali w środku sklepów i restauracji, a gotówkę wypłacać tylko z bankomatów znajdujących się w bankach lub centrach handlowych. W ten sposób ograniczasz ryzyko skimmingu. Zwracaj uwagę na osoby oferujące „pomoc” przy bankomatach lub sprzedaż biletów turystycznych na ulicy – raport Turismo de Lisboa informuje, że część takich sytuacji to próby wyłudzenia danych lub pieniędzy. Rozważ zainstalowanie aplikacji do lokalizowania zgubionych telefonów, a wartościową elektronikę najlepiej pozostawić w hotelu podczas zwiedzania najbardziej zatłoczonych miejsc.